Minerva

ڕانان بۆ کتێبی ژنی نوێ

 

نووسین: ڕۆژان حوسێن

 

ژنە نوێیەكە لێرە بوونی هەیە…

كۆلۆنتای لە سەرەتای كتێبەكەوە نموونەی زۆر كارەكتەری نێو ڕۆمانەكان دێنێتەوە، هەروەها ئاماژە بە كۆمەڵێ بابەت دەدات دەربارەی ژنی نوێ و ژنی كۆن و تایبەتمەندییەكانیان. كاتێك ژنان دەستیان بە نووسین كرد، بە جۆرێك دەربڕی ئامادەیی ژنی نوێ و ئەزموون و سایكۆلۆژیایەكی جیاواز  لەو وێنەی كە پێش ئەوە بۆ ژن كرابووە وێنەیەكی دارێژراو لە لایەن ڕۆماننووسانی پیاوەوە؛ كە بووبووە هۆی سەركوتكردن و پەراوێزخستنی ڕۆڵی ژن. لێرەوە ژنان بە وزەی داهێنان ومیتۆدی نوێوە دەستیان بە نووسین كرد، كە پێش ئەوە ناكاری ژنان بەرپەرچدانەوەیەكی سروشتی بوو بەرانبەر بە ( نەریت و كۆمەڵگە و خێزان و ئابووری ناسەربەخۆ و ئازادییەكی نامۆ و. هتد) كە ژنان بە بێ كەڵك ئەو ئادادییەیان دەبینی، لە بری ئەوە پێیان باشتر بوو ببنە سێبەر و مرۆڤێكی چاوەڕوان لە ماڵەكان دا. واقیعی سەخت و سەرمایەداری وەرچەرخانێكی گەورە بوو لە بارودۆخ سایكۆلۆژیای ژن دا بۆ مانەوە بە زیندوویی. دەبووایە لەسەر پێكانی خۆیان بوەستن و هەوڵ بدەن و كار بكەن، بە تایبەت لە نێو چینی كرێكاران دا، كە هەم درووستبوونی سایكۆلۆژیای ژنی نوێ، هەم وەستانە لە بەرانبەر ئایدۆلۆژیای چینایەتی هەردووكیان پێكەوە لە پێشكەوتن دا بوون. وە لێرەدا كۆلۆنتای مەبەستی بە تەنیا دژ وەستانەوە نییە، چونكە پێی وایە بە تەنیا ڕووبەڕووبوونەوەی سیستەمەكە دەتشێلێت. كۆلۆنتای ئاماژە بە كۆمەڵێك تایبەتمەندی دەكات كە تایبەتمەندی ژنی كۆنن، وەك: (ئیرەیی، بێ متمانەیی، تۆڵەكردنەوە، ڕقی ڕكابەریانە) كە ئەمە زاڵبوونی هەستەكانە بە سەریاندا و جۆرێكە لە كۆیلە بوون تەنانەت كە لەم وەختەدا تەماشا دەكەین ئەم كێبەركێ و ڕق و بێ متمانەیی یە بڵاوە لە نێو زۆرێك لەو ژنانەی كە پێیان وایە ژنی نوێن و بێئاگا لەوەی كە ئەمەش هەمان شتە. لە بری ئەوە هاوسۆزی هاوبەش و لێك تێگەیشتن و هاوڕێیەتی تایبەتمەندی ژنی نوێن. هەروەها شتێكی تر كە كۆلۆنتای زۆر دڵنیایی لەسەر ئەكاتەوە سایكۆلۆژیای ژن و مەیلە بۆماوەیییەكانە كە بەپێی گۆڕانی واقیع و هەلومەرجی بەرهەمهێنان دەگۆڕێت. ئەمەش دەمانباتەوە سەر بابەتێكی گرنگ كە ئاڵۆزیی و ناڕوونییەكی زۆری تێدایە, ئەویش ڕەگەز (جیازوازیی بایەلۆژی) و جێندەر (دروستكراوێكی كۆمەڵایەتی و كولتووریییە, ئەو شوناسەیە كە جەستە وەری دەگرێت و ئاماژە بەو ڕۆڵانە دەدات كە ژن و پیاو وەری دەگرن). تایبەتمەندی (میهرەبانی, ناسكی, هەستیاریی, ناعەقڵانی و غیرەت و. هتد) جەستەی سروشتی و نا سروشتی. زۆرێك پێیان وایە ڕەگەز و جێندەر هەمان شتن و ژنان بە سروشتی ئەم تایبەتمەندییەیان هەبووە و ڕەتكردنەوەی ئەوە بە لادەر و ژنێكی نامۆ كە ئەو كات پێیان وتراوە ( دیاردەی سایكۆلۆژی). مرۆڤ كە لە دایك دەبێت ڕاستەوخۆ دەكەوێتە نێو شوناسی جێندەرییەوە, زۆر جار ئەم بابەتە بووە بە پرسیار لە لام: سروشت چییە؟ ئایا مروڤیش وەك گوڵەكان بنەڕەتێكی هەیە و دیاری كراوە؟ ئایا مرۆڤ بەپێی سەردەم و كاتەكان مرۆڤ و تایبەتمەندییەكانی لە نێو كولتوور و كۆمەڵدا پێناسەكراو و گۆڕاو نییە؟ ئایا ئەوەی ئێستا بە سروشتی دەزانین بە ڕاستی سروشتییە؟ چونكە مرۆڤ بەردەوام لە نێو كۆمەڵێك ماشێنی سوبێكت (خود, بكەر, سەبجێكت) سازی لە ئایدۆلۆژیا و كۆمەڵگە و دەوڵەت و سیستەم بەشێكن لە دروستكەرەكان كە كۆمەڵێك بەها و بنەمای پێشوەختە دیاریكراون وە مرۆڤ ناتوانێ لە دەرەوەی جێندەر بە دوای جەستەیەكی سروشتی و بێ شوناسدا بگەڕێ. وەكوو (سیمۆن دێ بۆڤوار) دەڵێت: داڕێژانەوەی جەستەیەكی سروشتییە لە ناو ڕژێمە ناسروشتییەكانی لێكدانەوەدا. لە پرۆسەی گۆڕینی شوناس و جێندەر دا ژنی نوێ بەهۆی مەیلە بۆ ماوەیییەكان و واقیعی سەختی دەرەوە ئەو جێندەرەی كە بۆی دیاریكراوە, تووشی سەختییەكی زۆر دەبێتەوە كتێبەكەی كۆلۆنتای لە سێ بەش پێكهاتووە, لە هەر بەشێكدا قسە لەسەر كۆمەڵێك بابەتی دیاریكراو دەكات, كە هەر یەكێك لەو بابەتانە خوێندنەوەی ورد و زیاتر هەڵدەگرێت.

Date/Time: